Kan het wederzijds uitdelen van pijn de weg naar een bestand openen, of maakt het de oorlog alleen maar gevaarlijker?
Rutger van der Hoeven, 19 augustus 2026 – verschenen in de Groene Amsterdammer nr. 34
Drie weken geleden zonk de blauwrode Golden Leo naar de ondiepe bodem van de Zwarte Zee, nadat het dagenlang had gebrand en water gemaakt. Het met graan beladen vrachtschip, eigendom van een Turkse reder, was geraakt door Russische raketten. Het was maar een van meer dan tweehonderd schepen die in juli op de Zwarte Zee werden aangevallen. Nadat Rusland ermee begon in juni, viel Oekraïne op zijn beurt Russische schepen aan op volle zee en in drie havens. Graanhandel over de Zwarte Zee is nu in feite geblokkeerd, net als in 2022. Toen leidde dat tot wereldwijde onrust over dreigende voedselschaarste; nu is het een voetnoot bij het nieuws.
Want de oorlog tussen Rusland en Oekraïne escaleert, op meerdere terreinen naast handel over de Zwarte Zee. Oekraïne heeft zijn capaciteit voor drone-aanvallen diep in Rusland dit jaar dramatisch vergroot en creëert daarmee allerlei problemen voor Rusland: eerst via een aanvalscampagne tegen Ruslands olie-industrie en daarna Ruslands online warenhuizen. Rusland heeft zijn aantal raketaanvallen verdriedubbeld sinds april en gooit er grote bommen tegenaan. Oekraïne kampt met een schreeuwend tekort aan Patriot-onderscheppingsraketten; maker Lockheed Martin hield een licentie voor Oekraïne tegen om zijn octrooi niet te verliezen, terwijl Duitsland ze met Duitse urgentie fabriceert (de eerste klaar in 2027). Het aantal burgerslachtoffers aan beide zijden stijgt.
Slachtofferaantallen stijgen ook al het hele jaar langs de frontlijn, waar Rusland meer mannen verliest dan het nu kan aanvullen. Oekraïne claimt dat meer dan honderddertigduizend Russische soldaten omkwamen in de eerste zeven maanden van 2026; uit Rusland komen alweer berichten van mannen die van straat worden geplukt, en studenten die via trucs een militair contract worden ingelokt.
In de schaduwoorlog in Europa werd een drone met explosieven ingezet (ongetwijfeld door Rusland) tegen een Oekraïens vrachtvliegtuig in Leipzig, en zei Polen een moordaanslag te hebben verijdeld op een niet nader genoemde Amerikaan. Beide zijn noviteiten, en beide zijn slecht nieuws. Oekraïne viel duizenden kilometers buiten zijn grens een Iraans vrachtschip aan in de Kaspische Zee, volgens Kyiv gevuld met militair materieel voor Rusland, waarna diplomaten ternauwernood een Iraanse raketaanval op Oekraïne afwendden. In West-Rusland streek ondertussen een Noord-Koreaanse raketeenheid neer, en er worden tienduizenden Noord-Koreaanse militairen verwacht.
Kortom: de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zit op een gevaarlijk spoor. Waarheen? En moeten Kyivs vrienden proberen Oekraïne af te remmen, als ze daar al de invloed voor zouden hebben? Ja, meent bijvoorbeeld de Britse Rusland-expert Mark Galeotti. In The Sunday Times bepleitte hij dat de intensiverende oorlog, inclusief de kosten die gewone Russen opeens gepresenteerd krijgen, Poetin ondersteunt bij ‘zijn doel om de oorlog te legitimeren en elke toekomstige escalatie’.
Bron: de Groene Amsterdammer